ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ Ν. ΠΕΤΚΑ
Πρόκεται για ένα κτίσμα περί τα 144 τ.μ. που βρίσκεται στο κεντρικότερο σημείο της πόλης της Νέας Περάμου (επί της οδού 28ης Οκτωβρίου 368).
Κατασκευάστηκε για πρώτη φορά το έτος 1933 από τον ιδιοκτήτη του αείμνηστο Νικόλαο Πέτκα με σκοπό να καλύψει τις ανάγκες των 250 οικογενειών που εγκαταστάθηκαν στον τόπο αυτό σαν πρόσφυγες, μετά τον ξεριζωμό τους από την πατρίδα τους την Πέραμο της Μικράς Ασίας το 1924.
Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία παλαιά, πετρόκτιστη οικοδομή, που ενυπάρχει εντός οικοπέδου 500 τ.μ., με τετράριχτη ξύλινη κεραμοσκεπή, συνολικής επιφάνειας 150 τ.μ. εντός της οποίας ευρίσκεται αυτούσιος ο παλαιός βιοτεχνικός εξοπλισμός του ελαιοτριβείου, όπως ακριβώς αυτός λειτουργούσε, δηλαδή ο ελαιόμυλος, το πιεστήριο, η γούρνα, οι δεξαμενές και τα άλλα. Το έτος 1952 ο ιδιοκτήτης του ελαιοτριβείου, Νικόλαος Πέτκας, διέκοψε οριστικά τη λειτουργία του και το έτος 1993 οι απόγονοι – κληρονόμοι του περαμιώτη Νικολάου Πέτκα, δυνάμει του με αριθμό 15766/1993 συμβολαίου δωρεάς εν ζωή, δώρισαν το κτήριο αυτό στο «Σύλλογο Περαμίων Κυζικηνών» προκειμένου να αξιοποιηθεί και να καλύψει τις στεγαστικές του ανάγκες.
Με ενέργειες του Συλλόγου «Περαμίων Κυζικηνών» επισκευάσθηκε η τοιχοποιία, αντικαταστάθηκε η στέγη ενώ το έτος 2013 ξεκίνησαν εκτεταμένες εργασίες αναπαλαίωσης (επιχρίσματα, αντικατάσταση κουφωμάτων, συντήρηση παλαιού εξοπλισμού, κατασκευή βοηθητικών χώρων, νέα ηλεκτρομηχανικά δίκτυα κ.λ.π.) αναδεικνύοντας το ελαιοτριβείο σε χώρο μουσείου με σεβασμό πάντα στην ιστορία και την παράδοση του.
Η χρηματοδότηση για την αποκατάσταση του παλαιού ελαιοτριβείου προήλθε αποκλειστικά από τον Σύλλογο Περαμίων Κυζικηνών, από σημαντική δωρεά του ευεργέτη Αθανασίου Μαρτίνου και από ιδιώτες που πίστεψαν στην διάσωσή του κτιρίου αυτού.
Το ανακαινισμένο ελαιοτριβείο Νικολάου Πέτκα αποτελεί πλέον ένα κτίριο βιοτεχνικής αρχιτεκτονικής του παρελθόντος, με δυνατότητα φιλοξενίας πολλαπλών εκδηλώσεων.
Σήμερα το ανακαινισμένο ελαιοτριβείο Νικολάου Πέτκα αποτελεί πλέον ένα χαρακτηριστικό μουσειακό δείγμα βιοτεχνικής αρχιτεκτονικής του παρελθόντος με δυνατότητα φιλοξενίας πολλαπλών εκδηλώσεων, ένα πραγματικό στολίδι πολιτισμού για την Νέα Πέραμο, το οποίο φιλοδοξούμε όλοι να καταστήσουμε μουσείο που θα φιλοξενήσει την βαριά ιστορία των μικρασιατών προγόνων μας.
Εκεί, με υλικά, άρωμα και γεύση πατρίδας, ο Σύλλογος μας υποδέχεται και φιλοξενεί καθημερινά πλήθος κόσμου, που θέλει να συμμετέχει στις δράσεις του συλλόγου όπως είναι τα χορευτικά τμήματα, τμήματα χορωδίας, τμήματα θεατρικής αγωγής, τμήματα χειροτεχνίας, στα οποία συμμετέχουν άνθρωποι όλων των ηλικιών.